آخرین اخبار ایران و جهان در پایگاه خبری تحلیلی فانوس

روند قانونی و حقوقی مربوط به بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال در ایران با فراز و نشیب‌های بسیاری مواجه بوده است. طبیعی است که به دلیل تازگی و پیچیدگی‌های خاص این تکنولوژی رویکرد بسیاری از دولت‌ها در این خصوص شفاف و قطعی نباشد. به هر حال ارزهای دیجیتال، رقیبانی برای پول رایج کشورها محسوب می‌شوند و با توجه به دور زدن بانک‌ها و دولت‌ها، قدرت کنترل و نظارت آن‌ها را کاهش می‌دهند.
به گزارش فانوس، بیت کوین، یک رمزارز یا ارز رمزنگاری‌شده و به زبان ساده یک واحد پول مجازی است. بیت کوین می‌تواند هم به ارز مجازی بیت کوین و هم به تکنولوژی مربوط به آن اطلاق شود. بیت کوین که با علامت BTC نیز شناخته می‌شود در فضای مجازی وجود دارد و از سیستم رمز نویسی خاصی استفاده می کند که باعث می شود بدون نیاز به نهاد مرکزی مانند بانک مرکزی و به طور کاملاً مستقل فعالیت کند.

آشنایی با بیت کوین و وضعیت قانونی آن در ایران

یکی از نقاط مبهم در مورد بیت کوین، خالق آن است. بیت کوین توسط شخصی ایجاد شد که خود را ساتوشی ناکاموتو معرفی کرده بود. هیچ اطلاعات موثق دیگری درباره این شخص وجود ندارد و تنها چیزی که از او ثبت شده است تنها یک نام است. او تاکنون حتی با دیگر افراد فعال در شبکه بیت کوین به صورت حضوری ملاقات نکرده و تنها اطلاعی که از او وجود دارد این است که از سال 2010 فعالیت خود را در توسعه بیت کوین کاهش داده است.

تولید و نگهداری بیت کوین
وظیفه‌ تولید و ساختن بیت کوین بر عهده شبکه کاربران آن است. به عبارت دیگر بیت‌کوین بر عکس پول واقعی به وسیله یک نهاد مرکزی چاپ نمی‌شود، بلکه افرادی که در شبکه بیت کوین حضور دارند، آن را تولید می‌کنند. شبکه بیت کوین، قوانینی برای تولید یا اصطلاحاً استخراج وضع کرده است.

بیت کوین‌ها جسم فیزیکی ندارند و شما نمی‌توانید آن‌ها را در بانک پس‌انداز کنید. وجود یک بیت کوین صرفاً بر اساس توافقی است که در شبکه صورت گرفته و مالکیت آن نیز به همین ترتیب بستگی به توافق شبکه دارد. سابقه‌ مالکیت در یک دفتر کل ثبت می‌شود و توسط تمامی کامپیوترهای موجود در شبکه بیت کوین مشاهده و نگهداری می‌شود. بنابر این بیت کوین، ارزی نیست که بتوان آن را نگهداری کرد، بلکه تنها از سوابق تراکنش‌های آن می‌توان نگهداری کرد.

نکته قابل توجه آن است که این دفتر کل، سوابق مالکان بیت کوین را، نه با نام حقیقی، بلکه با آدرس‌های خاصی که با کاراکترهای تصادفی و طولانی (معمولاً حدود 30 کاراکتر) ثبت می‌شوند، نگهداری می‌کند. بنابراین به سادگی نمی‌توان پی برد که صاحب یک آدرس بیت کوینی چه کسی است و بدین ترتیب کاربران در این شبکه می‌توانند کاملاً ناشناس باقی بمانند.

نحوه ساز و کار بیت کوین
درک نحوه ساز و کار بیت کوین نیازمند شناخت بلاک چین است. به زبان ساده می‌توان گفت تمام تراکنش‌های تایید شده در بلوک‌هایی ثبت می‌شوند و زمانی که یک بلوک وارد سیستم می‌شود، به تمام کامپیوترهای موجود در شبکه بیت کوین ارسال می‌شود تا کاربران آن تراکنش‌ها را تأیید کنند. بدین ترتیب، تمام کاربران شبکه بیت کوین از تمام تراکنش‌ها آگاه می‌شوند که از این طریق سعی شده است امنیت این شبکه برقرار شود و از دزدی و کلاهبرداری ممانعت شود. 

آشنایی با بیت کوین و وضعیت قانونی آن در ایران

کامپیوترهایی که در شبکه بلاک چین کار می‌کنند، برای رمزنگاری و ایجاد بلوک جدید مسائل سخت ریاضی را حل می‌کنند. در این فرآیند که به آن استخراج یا ماینینگ گفته می‌شود، بیت کوین‌های جدیدی به ماینرها پاداش داده می‌شود. البته این کار نیازمند سیستم‌های سخت افزاری قدرتمند و مصرف برق زیاد است.

سیستم ریاضیاتی کدگذاری بیت کوین به گونه‌ای تنظیم شده‌ که به مرور زمان پیچیده‌تر می‌شود و به تبع آن فرآیند استخراج بیت کوین نیز سخت‌تر می‌شود. 

تعداد کلی بیت کوین‌هایی که می‌توانند استخراج شوند 21 میلیون عدد است. به منظور حفظ شبکه و تاخیر در تولید واحدهای جدید بیت کوین، استخراج بیت کوین به مرور زمان سخت‌تر و سخت‌تر می‌شود و پاداش استخراج کم‌تر می‌شود. در حال حاضر هر ده دقیقه ۱۲.۵ بیت کوین تولید می‌شود. تاکنون بیش از ۱۷ میلیون واحد بیت کوین استخراج شده است. پیش‌بینی می‌شود که استخراج تمام واحدهای بیت کوین تا سال ۲۱۴۰ طول بکشد.

یکی از ویژگی‌های بیت کوین این است که یک تراکنش پس از تأیید، تحت هیچ شرایطی و توسط هیچ شخصی قابل بازگشت نخواهد بود. اگر شما بیت کوین خود را به اشتباه به آدرس دیگری انتقال دهید یا به هر دلیلی یک کلاهبردار آن را از شما بدزدد دیگر هیچ راهی برای برگرداندن آن وجود نخواهد داشت. این موضوع قابلیت پیگرد قانونی را نیز سلب می‌کند.

روند تغییرات قانونی بیت کوین در ایران
روند قانونی و حقوقی مربوط به بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال در ایران با فراز و نشیب‌های بسیاری مواجه بوده است. طبیعی است که به دلیل تازگی و پیچیدگی‌های خاص این تکنولوژی رویکرد بسیاری از دولت‌ها در این خصوص شفاف و قطعی نباشد. به هر حال ارزهای دیجیتال، رقیبانی برای پول رایج کشورها محسوب می‌شوند و با توجه به دور زدن بانک‌ها و دولت‌ها، قدرت کنترل و نظارت آن‌ها را کاهش می‌دهند.

آشنایی با بیت کوین و وضعیت قانونی آن در ایران

طبق ماده ۲ قانون مجازات عمومی، «هر فعل یا ترک فعل که مطابق قانون قابل مجازات یا مستلزم اقدامات تامینی یا تربیتی باشد جرم محسوب است و هیچ امری را نمی توان جرم دانست مگر آنکه به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تامینی یا تربیتی تعیین شده باشد جرم محسوب می شود.»

بنابراین به دلیل عدم وجود مجازات برای خرید و فروش ارزهای دیجیتال یا نگهداری بیت کوین نمی‌توان این اعمال را جرم دانست. اما با توجه به عدم آگاهی عمومی در این حوزه، بستر بروز انواع کلاهبرداری‌ها برای افراد سودجو فراهم می‌شود که این موضوع تهدیدی برای امنیت ملی محسوب می‌شود.

در روز ۳۱ تیر ۱۳۹۸، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس از موافقت کمیسیون اقتصادی دولت با به رسمیت شناختن صنعت «بیت کوین» خبر داد. اما بانک مرکزی بارها در اطلاعیه‌هایی ورود ارزهای دیجیتال به حوزه پرداخت کشور را ممنوع کرده است. برای مثال بانک مرکزی ایران در تاریخ ۹ دی ماه ۱۳۹۶، طی اطلاعیه‌ای هرگونه استفاده و خرید و فروش بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال را در بانک‌ها، موسسات مالی و صرافی‌های دارای مجوز بانک مرکزی رسما ممنوع اعلام کرد. 

آشنایی با بیت کوین و وضعیت قانونی آن در ایران

بانک مرکزی همچنین به دلیل آنچه که پولشویی و کلاهبرداری عنوان می‌شد، دستور مسدودسازی گسترده سایت‌های خرید و فروش بیت کوین و ارزهای دیجیتال را صادر کرد. در حال حاضر هیچگونه مجوز رسمی برای تاسیس صرافی یا سایت خرید و فروش ارزهای دیجیتال توسط بانک مرکزی صادر نمی‌شود و تمامی سایت‌ها و مراکز فعلی به صورت غیررسمی فعالیت می‌کنند.

این در حالی است که اخیراً «استخراج» بیت کوین یا هر ارز دیجیتال دیگری در ایران قانونی اعلام شد. برای استخراج ارز دیجیتال می‌بایست از وزارت صنعت، معدن و تجارت مجوز دریافت شود. استخراج ارزهای دیجیتال در ایران بدون مجوز غیر مجاز اعلام شده است و در صورت نداشتن مجوز از وزارت صمت، نیروی انتظامی حق ضبط دستگاه‌ها و پیگیری قضایی را دارد.

در ۲۲ تیر ۹۸، گمرک ایران اطلاعیه‌ به ستادهای نظارت و گمرکات اجرایی ابلاغ کرد که بر اساس آن دستگاه استخراج ارز دیجیتال با عنوان ماینر در ردیف گمرکی ۸۴۷۱۹۰۹۰ قرار می‌گیرند. در این ردیف گمرکی عمدتاً دستگاه‌های کارت‌خوان، پین‌پد یا رمزخوان‌ها و برخی دیگر از ابزارهای بانکی قرار می‌گیرند. با این حال در ۳۱ تیر ۹۸، معاون گمرک ایران گفت که گمرک فقط ردیف تعرفه دستگاه‌های استخراج ارزهای دیجیتال را تعیین کرده است و این به معنای آغاز ترخیص این دستگاه‌ها نیست. طبق گفته معاون گمرک، برای ترخیص دستگاه‌های استخراج هم اخذ مجوز از وزارت صنعت ضروری است.

آشنایی با بیت کوین و وضعیت قانونی آن در ایران

جمع‌بندی وضعیت قانونی بیت کوین در ایران
در مجموع استفاده از بیت کوین در ایران جرم محسوب نمی‌شود، چرا که در قانون برای آن مجازاتی در نظر گرفته نشده است؛ اما هنوز برای خرید و فروش و نگهداری ارزهای دیجیتال توسط عموم مردم، قانون‌گذاری صورت نگرفته است و با توجه به ممنوعیت ورود بانک‌ها، مؤسسات مالی و صرافی‌ها به این حوزه واضح است که کاربرد ارزهای دیجیتال رسماً قانونی نشده اند. در حال حاضر تنها استخراج ارزهای دیجیتال به رسمیت درآمده است و با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت جنبه قانونی پیدا می‌کند. لازم است مسئولان ذی‌ربط، به ویژه در حوزه قانون‌گذاری به یک نظر واحد و جامع برسند تا تکلیف این تکنولوژی در کشور مشخص شود.

گردآورنده: فرید ناهید
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
ارز و سکه
پربازدیدها
حوادث